شبنم جهانشاد
عنوان پایاننامه
تدوین و اعتباریابی بسته آموزشی خودآموز کلامی مثبت اندیش و اثربخشی آن بر مهارت تنظیم هیجانی، مهارتهای اجتماعی و مسئولیت پذیری شخصی در نوجوانان با اختلال سلوک
- دانشجو
- شبنم جهانشاد
- استاد راهنما
- پرویز شریفی درآمدی
- استاد مشاور
- سعید رضایی, محمد عسگری
- استاد داور
- محمدباقر حسنوند, مهدی دستجردی کاظمی, مریم اساسه
- رشته تحصیلی
- روان شناسي و آموزش كودكان استثنايي
- مقطع تحصیلی
- دکتری تخصصی PhD
- تاریخ دفاع
- ۲۳ خرداد ۱۴۰۵
- ساعت دفاع
- چکیده
- چکیده پژوهش حاضر با هدف تدوین و اعتباریابی بسته آموزشی خودآموزی کلامی مثبتاندیش مبتنی بر نظریه خودآموزی کلامی مایکنبام و بررسی اثربخشی آن بر تنظیم هیجانی، مهارتهای اجتماعی و مسئولیتپذیری شخصی در نوجوانان مبتلا به اختلال سلوک انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث ماهیت توسعهای بوده و با رویکرد آمیخته اجرا شد. در بخش کیفی، با استفاده از تحلیل محتوای قیاسی–استقرایی جهتدار و مصاحبه نیمهساختاریافته با ?? متخصص، مؤلفهها استخراج و بسته آموزشی شامل ?? جلسه ?? تا ?? دقیقهای طراحی شد. بررسی روایی صوری و محتوایی بسته آموزشی تدوین شده نشان داد که شاخص CVI در بازه ۰.۸۳ تا ۱.۰۰ و CVR در بازه ۰.۶۷ تا ۰.۸۳ قرار دارد؛ بنابراین بسته آموزشی از روایی محتوایی مطلوب برخوردار است. در بخش کمّی، از طرح نیمهآزمایشی با پیشآزمون–پسآزمون و گروه کنترل نامعادل و انجام پسآزمون بعد از یکماه استفاده شد. جامعه آماری نوجوانان ?? تا ?? ساله دارای تشخیص اختلال سلوک در کانون اصلاح و تربیت تهران بود از میان آنان، ?? نفر به روش در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل (هرکدام ?? نفر) قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تنظیم هیجان نوجوان، پرسشنامه مهارتهای اجتماعی نوجوانان پرسشنامه مسئولیتپذیری شخصی نوجوان بود. گروه آزمایش طی ?? جلسه تحت آموزش بسته آموزشی خودآموزی کلامی مثبتاندیش قرار گرفتند، درحالیکه گروه کنترل در این مدت هیچگونه آموزشی دریافت نکردند. دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس تکمتغیری و چندمتغیری تحلیل شد. نتایج نشان داد آموزش خودآموزی کلامی مثبتاندیش بهطور معناداری موجب بهبود تنظیم هیجانی، بهبود مهارتهای اجتماعی و همچنین افزایش مسئولیتپذیری شخصی گردید. درمجموع، یافتهها بیانگر آن است که بسته آموزشی خودآموزی کلامی مثبتاندیش میتواند بهعنوان مداخله آموزشی مؤثر در ارتقای تنظیم هیجانی، مهارتهای اجتماعی و مسئولیتپذیری شخصی نوجوانان مبتلا به اختلال سلوک مورد استفاده قرار گیرد. کلیدواژهها: خودآموزی کلامی مثبتاندیش، تنظیم هیجانی، مهارتهای اجتماعی، مسئولیتپذیری شخصی، اختلال سلوک، مداخله آموزشی، نوجوانان
- Abstract
- Abstract The present study was conducted with the aim of developing and validating a positive verbal self?instruction educational package based on Meichenbaum’s verbal self?instruction theory, and examining its effectiveness on emotion regulation, social skills, and personal responsibility among adolescents with conduct disorder. This study was applied in purpose and developmental in nature, and was implemented using a mixed?methods approach. In the qualitative phase, using directed deductive–inductive content analysis and semi?structured interviews with ten experts, the components were extracted, and an educational package containing ten sessions of ۴۵–۶۰ minutes each was designed. The evaluation of face and content validity of the developed educational package indicated that the Content Validity Index (CVI) ranged between ۰.۸۳ and ۱.۰۰, and the Content Validity Ratio (CVR) ranged between ۰.۶۷ and ۰.۸۳; therefore, the package demonstrated acceptable content validity. In the quantitative phase, a quasi?experimental design with pretest–posttest and nonequivalent control group, and a one?month follow?up posttest, was employed. The statistical population consisted of ۱۴? to ۱۸?year?old adolescents diagnosed with conduct disorder at the Tehran Juvenile Correction and Rehabilitation Center. Thirty participants were selected through convenience sampling and assigned to experimental and control groups (۱۵ participants in each group). The data collection instruments included the Emotion Regulation Questionnaire for Children and Adolescents (ERQ?CA), the Teenage Inventory of Social Skills (TISS), and the Personal Responsibility Questionnaire for Adolescents. Data were analyzed using univariate and multivariate analysis of covariance (ANCOVA). The results indicated that positive verbal self?instruction training led to a significant improvement in emotion regulation (increased cognitive reappraisal and decreased emotional suppression), social skills (increased prosocial behaviors and decreased antisocial behaviors), and personal responsibility (improved individual accountability, behavioral control, and cognitive control). Overall, the findings suggest that the positive verbal self?instruction educational package can be utilized as an effective educational intervention to enhance emotion regulation, social skills, and personal responsibility among adolescents with conduct disorder. Key word: Positive verbal self?instruction; Emotion regulation; Social skills; Personal responsibility; Conduct disorder; Educational intervention; Adolescents