الناز فضلی
تحلیل تفاوت های فردی درعملکرد شناختی کاربرد مدل EIRT
- رشته تحصیلی
- سنجش و اندازه گیری (روانسنجی)
- مقطع تحصیلی
- کارشناسی ارشد
- محل دفاع
- روانشناسی و علوم تربیتی
- شماره ساختمان محل ارائه
- ۳۱
- نام کلاس محل ارائه
- کلاس ۲۰۳[۲۲۲۰۳]
- شماره کلاس محل ارائه
- ۳۰۳
- تاریخ دفاع
- ۳۱ شهریور ۱۴۰۴
- ساعت دفاع
- ۱۸:۰۰
- چکیده
-
پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش تفاوتهای فردی در عملکرد شناختی و تحلیل همزمان اثر ویژگیهای شخصیتی و هوش سیال در چارچوب مدل نظریه سؤال پاسخ توضیحی (EIRT) انجام شد. بدین منظور، ??? شرکتکننده بهطور داوطلبانه در سه آزمون شامل پرسشنامه شخصیت نئو (NEO-FFI_۶۰)، آزمون هوش ریون (Raven’s Progressive Matrices) و تکلیف شناختی N-back شرکت کردند. دادهها با استفاده از مدل EIRT تحلیل شدند که در آن، ابعاد پنجعاملی شخصیت، هوش سیال و زمان واکنش بهعنوان متغیرهای فردی وارد مدل شدند. نتایج نشان داد که روانرنجوری اثر منفی و معناداری بر عملکرد شناختی دارد، در حالی که گشودگی به تجربه اثر مثبت و معناداری نشان داد. وظیفهشناسی برخلاف انتظار اثر منفی ضعیفی داشت و ابعاد برونگرایی و توافقپذیری فاقد اثر معنادار بودند. همچنین، هوش سیال پیشبین قوی و معناداری برای عملکرد شناختی بود و تعامل آن با روانرنجوری نشان داد که هوش میتواند اثرات منفی هیجانات منفی را تعدیل کند. زمان واکنش صرفاً بهعنوان متغیر کنترلی عمل کرد و اثر مستقیم معناداری نداشت. یافتهها در مجموع تاکید میکنند که عملکرد شناختی نه صرفاً محصول تواناییهای شناختی و نه صرفاً ویژگیهای شخصیتی است، بلکه برآیند تعامل پیچیده این دو حوزه است. علاوه بر این، نتایج نشان داد که استفاده از مدل EIRT بهعنوان رویکردی نوین در روانسنجی، میتواند چارچوبی دقیقتر برای تحلیل تفاوتهای فردی و تبیین سازوکارهای شناختی فراهم آورد.
- Abstract
-
The present study aimed to examine the role of individual differences in cognitive performance by simultaneously analyzing the effects of personality traits and fluid intelligence within the framework of the Explanatory Item Response Theory (EIRT) model. A total of ۱۰۰ volunteers participated in three assessments: the NEO Personality Inventory (NEO-FFI_۶۰), Raven’s Progressive Matrices, and the N-back cognitive task. Data were analyzed using the EIRT model, in which the Big Five personality dimensions, fluid intelligence, and reaction time were included as individual-level predictors. Results indicated that neuroticism had a significant negative effect on cognitive performance, whereas openness to experience showed a significant positive effect. Contrary to expectations, conscientiousness exhibited a weak negative effect, while extraversion and agreeableness were not significant predictors. Moreover, fluid intelligence emerged as a strong and significant predictor of cognitive performance, and its interaction with neuroticism suggested that intelligence may buffer the detrimental effects of negative emotions. Reaction time functioned solely as a control variable and did not exert a significant direct effect. Overall, the findings highlight that cognitive performance is neither solely a product of cognitive abilities nor of personality traits, but rather the outcome of their complex interaction. Furthermore, the study demonstrates that employing the EIRT model as a novel psychometric approach provides a more precise framework for analyzing individual differences and elucidating underlying cognitive mechanisms.