دانشگاه‌ها در مسیر تحول؛ اولویت «مهارت‌آموزی» بر «مدرک‌گرایی»

به گزارش روابط عمومی، دکتر ابوالفضل واحدی، معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری امروز (سه‌شنبه 23 تیر ماه) در چهارمین همایش ملی و اولین همایش بین‌المللی «یادگیری سیار در عصر هوش مصنوعی؛ تحول در نظام‌های آموزشی و مهارت‌آموزی در حوزه صنعت» که در دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی این دانشگاه برگزار شد، با اشاره به چالش‌های پیش روی نظام آموزش عالی، بر لزوم توجه به سه محور «شناسایی چالش‌های موجود»، «تحلیل روندهای جهانی» و «تدوین برنامه‌های عملیاتی توسط متولیان» تاکید کرد.

وی با اشاره به دستاوردهای نظام آموزش عالی پس از انقلاب اسلامی، این بخش را از موفق‌ترین حوزه‌های توسعه کشور دانست و خاطرنشان کرد: تحقق ۶۰ تا ۶۵ درصدی اهداف برنامه ششم توسعه در حوزه آموزش عالی، نشان‌دهنده رشد کمی و کیفی این بخش است؛ با این حال، شرایط کنونی ایجاب می‌کند که با نگاهی نو به آینده و تغییرات ساختاری بنگریم.

دکتر واحدی افزود: دانشگاه‌ها علاوه بر رشد کمی، از نظر کیفی نیز پیشرفت داشته‌اند. دانشگاه علامه طباطبائی نمونه‌ای از این موفقیت‌هاست که امروز علاوه بر جایگاه ملی، در عرصه بین‌المللی نیز از ظرفیت‌های قابل توجهی برخوردار است.

وی در ادامه با اشاره به تغییر الگوهای جمعیتی و رفتاری دانشجویان، گفت: روند کاهش جمعیت دانشجویی، به‌ویژه در رشته‌های علوم پایه و مهندسی، و همچنین تغییر نگرش مخاطبان از «دریافت مدرک» به سمت «کسب مهارت»، دانشگاه‌ها را ناچار به بازنگری جدی در برنامه‌های آموزشی می‌کند.

معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با استناد به گزارش‌های بین‌المللی مبنی بر اهمیت روزافزون مهارت نسبت به مدرک دانشگاهی در بازار کار، افزود: بر اساس این گزارش‌ها، ۸۱ درصد کارفرمایان اعلام کرده‌اند که برای آنان مدرک دانشگاهی اهمیت کمتری نسبت به مهارت‌های افراد دارد و علاوه بر این، پیش‌بینی می‌شود طی پنج سال آینده، حدود ۴۰ درصد از مهارت‌های مورد نیاز بازار کار تغییر کند. از این رو، گذار از آموزش مجازی به سمت «آموزش دیجیتال» و در نهایت «آموزش هوشمند»، مسیری گریزناپذیر برای دانشگاه‌ها خواهد بود.

وی همچنین با اشاره به چالش‌های ناشی از بحران‌ها و محدودیت‌های کنونی، تاکید کرد: هدف اصلی وزارت علوم حفظ کیفیت آموزش است و نباید آموزش در میان محدودیت‌های موجود، قربانی شود. وی یادآور شد که یادگیری سیار، بخشی از اکوسیستم آموزش هوشمند است که با ویژگی‌های نسل جدید و نیاز به تعامل و یادگیری فعال کاملاً همخوانی دارد.

دکتر واحدی در خصوص نقش هوش مصنوعی در دانشگاه‌ها اظهار داشت: ورود هوش مصنوعی به آموزش عالی، علاوه بر فرصت‌ها، با چالش‌هایی نظیر مسائل اخلاقی، عدالت آموزشی و ضرورت تقویت تفکر انتقادی همراه است که باید برای آن‌ها برنامه‌ریزی دقیق صورت گیرد.

معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در پایان با اشاره به نقش مراکز توسعه و تعالی آموزش در دانشگاه‌ها، از اجرای طرح این مراکز به‌صورت پایلوت در هشت دانشگاه کشور خبر داد و افزود: دانشگاه علامه طباطبائی از نخستین دانشگاه‌هایی بوده که در این حوزه با استقرار مرکز توسعه و تعالی آموزش، گام عملی در جهت به‌کارگیری هوش مصنوعی، تولید محتوای دیجیتال و مدیریت داده‌های آموزشی برداشته است.