تأثیر مالی سازی بر بهره وری کل عوامل تولید با تأکید بر رهیافت MIDAS

بهره‌وری کل عوامل تولید یکی از شاخص‌های کلیدی برای سنجش توانایی اقتصاد در استفاده بهینه از منابع و دستیابی به رشد پایدار است. در این تحقیق، تأثیر مالی‌سازی، توسعه مالی، سرمایه‌گذاری و کیفیت نهادی بر بهره‌وری کل عوامل تولید در ایران طی دوره ۱۹۸۸ تا ۲۰۲۱ مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور، از رهیافت نمونهگیری داده‌های ترکیبی (MIDAS) با الگوی توزیع تأخیری آلمن (PDL) درجه دوم استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که مالیسازی در کوتاه‌مدت تأثیر مثبت و در بلندمدت اثر منفی بر بهره‌وری کل عوامل تولید دارد. همچنین توسعه مالی اثری منفی و معنادار بر بهره‌وری دارد که می‌تواند ناشی از ناکارآمدی در تخصیص منابع مالی، تمرکز بر فعالیت‌های غیرمولد و ضعف کارکرد نظام مالی باشد. در مقابل، سرمایه‌گذاری اثر مثبت و معناداری بر بهره‌وری کل عوامل تولید دارد. یافته‌ها همچنین حاکی از آن است که کیفیت نهادی اثر مثبت اما غیرمعناداری بر بهره‌وری داشته است. این نتایج نشان می‌دهد که ارتقای کیفیت نهادی و هدایت سرمایهگذاری و منابع مالی به سمت فعالیت‌های مولد، شرط اساسی برای بهبود بهره‌وری کل عوامل تولید در ایران است.

Abstract

Total Factor Productivity (TFP) is one of the key indicators for measuring an economy's ability to utilize resources optimally and achieve sustainable growth. This research examines the impact of financialization, financial development, investment, and institutional quality on Total Factor Productivity in Iran during the period from ۱۹۸۸ to ۲۰۲۱. For this purpose, the Mixed Data Sampling (MIDAS) approach with a second-degree Almon Polynomial Distributed Lag (PDL) model has been employed. The results indicate that financialization has a positive short-term effect and a negative long-term effect on Total Factor Productivity. Furthermore, financial development has a significant negative effect on productivity, which may be attributed to inefficiencies in the allocation of financial resources, a focus on unproductive activities, and weaknesses in the functioning of the financial system. In contrast, investment has a significant positive effect on Total Factor Productivity. The findings also suggest that institutional quality has had a positive, yet statistically insignificant, effect on productivity. These results demonstrate that enhancing institutional quality and directing investment and financial resources toward productive activities are essential prerequisites for improving Total Factor Productivity in Iran.