نوید رحیمی منصورخانی
بررسی اثر تعامل حکمرانی و سیاست های اقتصادی بر تورم در ایران
- رشته تحصیلی
- علوم اقتصادي-گرايش اقتصاد نظري
- مقطع تحصیلی
- کارشناسی ارشد
- تاریخ دفاع
- ۳۱ شهریور ۱۴۰۴
- ساعت دفاع
- چکیده
-
این پژوهش باهدف تبیین و برآورد اثر تعاملی کیفیت حکمرانی بر کارایی سیاستهای پولی و مالی در مهار تورم ایران انجام شده است. بدین منظور، با استفاده از دادههای سالانه اقتصاد ایران طی ???? تا ???? و در چارچوب مدل پویای ARDL/ECM، اثرات کوتاهمدت و بلندمدت سیاست پولی، سیاست مالی (شاخص موضع مالی دولت)، و تعامل آنها با حکمران بر تورم برآورد شده و متغیرهای نرخ ارز، قیمت نفت و رشد اقتصادی بهعنوان کنترل، همراه با دامیهای تحریم (????–???? و از ???? به بعد) وارد مدل شدهاند. یافتههای تجربی نشان میدهد در کوتاهمدت، حکمرانی بهتر عبور تکانههای پولی به قیمتها را به طور معناداری تضعیف میکند، درحالیکه شدت اثر تکانههای مالی در سطوح بالاتر حکمرانی قویتر دیده میشود؛ اما در بلندمدت، هم خودِ بهبود مالی و هم برهمکنش «حکمرانی×مالی» تورم را کاهش میدهند و حکمرانیِ بهتر اثر ضد تورمی انضباط مالی را تقویت میکند. در تعادل بلندمدت، نرخ ارز و قیمت نفت بهعنوان لنگرهای بیرونی تورم عمل میکنند و رشد اقتصادی نیز فشار قیمتیِ مثبت دارد؛ درعینحال، شوکهای تحریمی سطح تعادلی تورم را بالاتر مینشانند، هرچند بخش عمده اثر آنها از کانالهای ارزی و مالی جذب میشود. جمعبندی سیاستی پژوهش این است که مهار پایدار تورم در ایران مستلزم همزمانی سه مؤلفه است: انضباط مالی غیرپولی ساز، چارچوب پولیِ معتبر و همسو با مالیه عمومی، و ارتقای حکمرانی برای شفافیت، پاسخگویی و پیشبینیپذیری انتقال سیاست.
- Abstract
-
This study investigates the interactive effect of
governance quality on the effectiveness of monetary and fiscal policies in
controlling inflation in Iran. Using annual data from ۲۰۰۰ to ۲۰۲۳ and applying
the dynamic ARDL/ECM framework, both short- and long-term impacts of monetary
policy, fiscal stance, and their interaction with governance are estimated,
while exchange rate, oil price, and economic growth are included as control
variables, along with sanction dummies (۲۰۱۱–۲۰۱۵ and post-۲۰۱۸). The results
show that in the short run, stronger governance significantly weakens the
pass-through of monetary shocks to prices, whereas fiscal shocks become more
influential under better governance. In the long run, fiscal consolidation and
the interaction term “governance × fiscal” reduce inflation, indicating that
stronger governance amplifies the anti-inflationary effects of fiscal
discipline. Exchange rate and oil price act as external anchors of inflation,
while economic growth exerts upward pressure on prices. Sanctions raise the
equilibrium level of inflation mainly through exchange rate and fiscal
channels. The main policy implication is that sustainable inflation control in
Iran requires the simultaneous presence of three pillars: non-monetizing fiscal
discipline, a credible monetary framework aligned with public finance, and
enhanced governance to improve tra arency, accountability, and policy
predictability.