طراحی مدل مطلوب مدیریت راهبردی باشگاه های حرفه ای فوتبال ایران

هدف اصلی این پژوهش، طراحی مدل مطلوب مدیریت راهبردی باشگاه‌های حرفه‌ای فوتبال ایران است. برای دستیابی به این هدف، از روش تحقیق کیفی و رویکرد اکتشافی استفاده شده و با بهره‌گیری از تحلیل مضمون به‌صورت استقرایی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساخت‌یافته با مدیران، کارشناسان و متخصصان فعال در حوزه مدیریت ورزشی گردآوری گردید. در مرحله تحلیل، کدگذاری‌های باز، محوری و انتخابی انجام شد و مضامین اصلی و فرعی شناسایی و دسته‌بندی شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد که نقاط قوت مدیریت راهبردی باشگاه‌های حرفه‌ای فوتبال ایران شامل سرمایه اجتماعی و هواداری گسترده، تجارب مدیریتی ارزشمند، هویت فرهنگی باشگاه‌ها و ظرفیت‌های اقتصادی نهفته در آن‌ها است. در مقابل، نبود برنامه‌ریزی راهبردی مدون، تصمیم‌گیری‌های سلیقه‌ای، ضعف ساختار حرفه‌ای، وابستگی مالی به منابع دولتی، و نبود نظام‌های ارزیابی و اطلاعاتی مؤثر از جمله مهم‌ترین ضعف‌ها محسوب می‌شوند. همچنین، عوامل مؤثر بر مدیریت راهبردی باشگاه‌ها در دو سطح درون‌سازمانی (شامل منابع انسانی، ساختار سازمانی، دانش تخصصی، منابع مالی، فناوری اطلاعات و فرهنگ سازمانی) و برون‌سازمانی (شامل قوانین دولتی، اقتصاد کلان، نقش فدراسیون، رسانه‌ها، سرمایه‌گذاران و هواداران) شناسایی شدند. نتایج نشان می‌دهد وضعیت موجود مدیریت راهبردی باشگاه‌ها از حیث کارآمدی، ثبات، تخصص‌گرایی و سیستم‌های ارزیابی، مطلوب نبوده و در شرایطی ناپایدار و غیرشفاف قرار دارد. در پایان، پیشنهاد می‌شود مدل مطلوب مدیریت راهبردی بر اساس اصول برنامه‌ریزی علمی، ساختارهای حرفه‌ای، استقلال اقتصادی، استفاده از فناوری، و استقرار نظام‌های ارزیابی مستمر طراحی و اجرا گردد تا زمینه توسعه پایدار باشگاه‌های فوتبال حرفه‌ای کشور فراهم شود.

Abstract

The main objective of this study was to design an optimal strategic management model for professional football clubs in Iran. To achieve this goal, a qualitative exploratory research method was employed, using inductive thematic analysis. Data were collected through semi-structured, in-depth interviews with managers, experts, and specialists in the field of sports management. During the analysis process, open, axial, and selective coding were conducted, and main and sub-themes were identified and categorized. The findings revealed that the strengths of strategic management in Iranian professional football clubs include broad social capital and fan support, valuable managerial experience, the cultural identity of clubs, and untapped economic potential. Conversely, the absence of formal strategic planning, ad-hoc decision-making, weak professional structures, financial dependency on governmental resources, and the lack of effective evaluation and information systems were identified as major weaknesses. Furthermore, factors influencing strategic management were >