زهرا نیک نام
عنوان پایاننامه
بینش شناختی ، راهبرد های تنظیم شناختی هیجان ، حافظه کاری و سبک تصمیم گیری در رانندگان متخلف و غیرمتخلف
- دانشجو
- زهرا نیک نام
- استاد راهنما
- صغرا ابراهیمی قوام
- استاد مشاور
- عنایت اله زمانپور
- استاد داور
- کامران شیوندی چلیچه
- رشته تحصیلی
- علوم شناختي-روان شناسي شناختي
- مقطع تحصیلی
- کارشناسی ارشد
- تاریخ دفاع
- ۲۳ تیر ۱۴۰۳
- ساعت دفاع
- چکیده
- تصادفات رانندگی همواره زیان های متعددی برای شهروندان و نهادهای دولتی به همراه داشته است و کاهش نرخ تصادفات تبدیل به یک مسئله ی مهم در مدیریت شهری شده است. با توجه به نقش عامل انسانی و رفتار رانندگان در بروز حوادث رانندگی، میتوان فرایندهای شناختی-روانی را بعنوان یک عامل موثر در رفتار ایمن یا متخلفانه ی رانندگان دانست. هدف از این پژوهش مقایسه ی سطح بینش شناختی، راهبردهای تنظیم شناختی هیجان، حافظه کاری و سبک تصمیمگیری در رانندگان متخلف و غیرمتخلف است. به این منظور در یک تحقیق به روش توصیفی و علیمقایسه ای ۴۰۰ نفر از رانندگان شهر تهران در دو گروه ۲۰۰ نفری، به روش نمونهگیری هدفمند از نوع ناهمگن انتخاب شدند. دادهها با استفاده از مقیاس بینش شناختی(بک و همکاران، ۲۰۰۴)، راهبردهای تنظیم شناختی هیجان(گارنفسکی و کرایج، ۲۰۰۶)، حافظه کاری( والات و آزوی، ۲۰۱۲) و سبک تصمیمگیری مبتنی بر پشیمانی (نیگرن و وایت، ۲۰۰۵) جمعآوری شدند و با استفاده از روش تحلیل واریانس چند متغیری بین گروهی و آزمون تی مستقل، با نرمافزارهای Excel و تجزیه و تحلیل شدند. یافتههای پژوهش نشان داد که دو گروه تفاوت معناداری در نمره ی ترکیبی بینش شناختی، خوداندیشمندی و خوداطمینانی داشتند. در راهبردهای تنظیم هیجان، دو گروه در راهبردهای خودسرزنشگری، نشخوار فکری، اغراق و ارزیابی مجدد مثبت، تفاوت معناداری نشان دادند. همچنین بین دو گروه در نمره ی کل حافظه کاری، دامنه ی توجه، دامنه ی اجرایی و سبک تصمیمگیری مبتنی بر پشیمانی وجود داشت. بر اساس یافتههای این تحقیق، عوامل روانشناختی میتوانند بر ارتکاب تخلف نقش داشته باشند. لذا پیشنهاد میشود، برنامههای آموزشی و مهارتی برای رانندگان متخلف مورد توحه قرار گیرد و ارزیابی شناختی و روانی جزء فرایند دریافت گواهینامه باشد. کلیدواژهها: بینش شناختی، تصمیمگیری، حافظه کاری، راهبردهای تنظیم شناختی هیجان، رانندگان متخلف تصادفات رانندگی همواره زیان های متعددی برای شهروندان و نهادهای دولتی به همراه داشته است و کاهش نرخ تصادفات تبدیل به یک مسئله ی مهم در مدیریت شهری شده است. با توجه به نقش عامل انسانی و رفتار رانندگان در بروز حوادث رانندگی، میتوان فرایندهای شناختی-روانی را بعنوان یک عامل موثر در رفتار ایمن یا متخلفانه ی رانندگان دانست. هدف از این پژوهش مقایسه ی سطح بینش شناختی، راهبردهای تنظیم شناختی هیجان، حافظه کاری و سبک تصمیمگیری در رانندگان متخلف و غیرمتخلف است. به این منظور در یک تحقیق به روش توصیفی و علیمقایسه ای ۴۰۰ نفر از رانندگان شهر تهران در دو گروه ۲۰۰ نفری، به روش نمونهگیری هدفمند از نوع ناهمگن انتخاب شدند. دادهها با استفاده از مقیاس بینش شناختی(بک و همکاران، ۲۰۰۴)، راهبردهای تنظیم شناختی هیجان(گارنفسکی و کرایج، ۲۰۰۶)، حافظه کاری( والات و آزوی، ۲۰۱۲) و سبک تصمیمگیری مبتنی بر پشیمانی (نیگرن و وایت، ۲۰۰۵) جمعآوری شدند و با استفاده از روش تحلیل واریانس چند متغیری بین گروهی و آزمون تی مستقل، با نرمافزارهای Excel و تجزیه و تحلیل شدند. یافتههای پژوهش نشان داد که دو گروه تفاوت معناداری در نمره ی ترکیبی بینش شناختی، خوداندیشمندی و خوداطمینانی داشتند. در راهبردهای تنظیم هیجان، دو گروه در راهبردهای خودسرزنشگری، نشخوار فکری، اغراق و ارزیابی مجدد مثبت، تفاوت معناداری نشان دادند. همچنین بین دو گروه در نمره ی کل حافظه کاری، دامنه ی توجه، دامنه ی اجرایی و سبک تصمیمگیری مبتنی بر پشیمانی وجود داشت. بر اساس یافتههای این تحقیق، عوامل روانشناختی میتوانند بر ارتکاب تخلف نقش داشته باشند. لذا پیشنهاد میشود، برنامههای آموزشی و مهارتی برای رانندگان متخلف مورد توحه قرار گیرد و ارزیابی شناختی و روانی جزء فرایند دریافت گواهینامه باشد.
- Abstract
- Keywords: Cognitive insight, decision-making, working memory, cognitive emotion regulation strategies, non-delinquent drivers