بهار جمالی
عنوان پایاننامه
اثر انحلال قرارداد بر شرط وجه التزام از منظر رویه قضایی ایران و انگلیس
- رشته تحصیلی
- حقوق خصوصي
- مقطع تحصیلی
- کارشناسی ارشد
- محل دفاع
- حقوق و علوم سیاسی
- شماره ساختمان محل ارائه
- ۳۸
- نام کلاس محل ارائه
- کلاس ۲۰۶[۲۳۲۰۶]
- شماره کلاس محل ارائه
- ۳۰۶
- تاریخ دفاع
- ۱۷ خرداد ۱۴۰۵
- ساعت دفاع
- ۰۹:۰۰
- چکیده
- چکیده این پژوهش با هدف شناسایی وضعیت حقوقی شرط وجه التزام پس از انحلال عقد صورت گرفته است. از این منظر پرسش اصلی تاثیر انحلال عقد بر شرط وجه التزام است. افزون بر آن دومین سوال تحقیق بر امکان سنجی مطالبه وجه التزام قراردادی به همراه انحلال قرارداد و اعمال همزمان هر دو است. همچنین تفاوت موضوع مورد بحث در خصوص مصادیق وجه التزام اعم از وجه التزام ناشی از عدم انجام تعهد و تاخیر در اجرای تعهد به عنوان پرسش سوم مطرح می شود. بر این اساس تحقیق حاضر به شیوه توصیفی- تحلیلی مبتنی بر مبانی موجود بوده و با بهره گیری از آراء قضایی دو نظام حقوقی تلاش شده است تا رویکردهای عملی در این زمینه نیز بررسی شود. اطلاعات مورد نیاز را به روش کتابحانه ای از میان آثار حقوقی ایران اعم از تالیفات و تقریرات فقهی، همچنین آثار حقوقی انگلیس و آراء قضایی گردآوری شده است. همچنین به فراخور بحث رویکرد اسناد بین المللی در موضوع نیز مطالعه می گردد. یافته ها نشان میدهد موضوع مورد بحث از دو جهت در رویه قضایی ایران مورد مناقشه قرارگرفته است؛ نخست تابعیت یا عدم تابعیت شرط وجه التزام از عقد پایه در انحلال آن و دوم آن که علی الاصول با تخلف از مفاد عقد و پیش بینی انحلال قرارداد مجالی برای مطالبه خسارت قراردادی اعم از این که این خسارت مورد توافق پیشینی قرار گرفته باشد وجود ندارد. در رویه قضایی انگلیس نیز رویکرد واحدی در این خصوص وجود ندارد ولی به هر حال شرط وجه التزام تا زمان انحلال قرارداد دارای اثر حقوقی است و خسارت مقطوع شده در زمان ارزیابی خسارات مورد محاسبه قرار می گیرد. حاصل آن که شرط وجه التزام میتواند از مصادیق شرط مستقل و دارای استقلال نسبی از قرارداد باشد به شرطی که اراده دو طرف قرارداد چنین استقلالی را ایجاب کند. در آراء قضایی اخیر ایران دیدگاه اخیر قابل بازیابی است. افزون بر آن به نظر میرسد انحلال قرارداد اثری بر شرط وجه التزام ناشی از عدم اجرای تعهد نداشته باشد. همچنین در صورتی که مفاد شرط وجه التزام ناشی از تاخیر در اجرای تعهد پیش از انحلال قرارداد محقق گردد، امکان مطالبه مبلغ توافق شده تا زمان انحلال قرارداد با مانعی مواجه نیست. واژگان کلیدی: شرط وجه التزام، وجه التزام عدم انجام تعهد، وجه التزام تاخیر در اجرای تعهد
- Abstract
- Abstract This study aims to identify the legal status of liquidated damages following the termination of a contract. From this perspective, the main research question concerns the impact of contract termination on the enforceability of liquidated damages provisions. Additionally, the second question explores the feasibility of claiming liquidated damages concurrently with contract termination. The third question addresses the distinction between different types of liquidated damages, namely those arising from non-performance and those due to delay in performance. The research adopts a descriptive-analytical method based on existing legal foundations and examines practical approaches through judicial decisions from two legal systems. The required data has been collected through library research, including Iranian legal literature—both authored works and jurisprudential notes—as well as English legal sources and judicial rulings. Where relevant, international legal instruments have also been considered. Findings indicate that the issue has been debated in Iranian judicial practice from two angles: first, whether liquidated damages provisions are dependent on the underlying contract upon its termination; and second, whether, in principle, a breach of contract accompanied by a provision for termination leaves room for claiming contractual damages, even if such damages were pre-agreed. In English case law, there is no unified approach, but liquidated damages generally retain legal effect until the contract is terminated, and the agreed amount is considered during the assessment of losses. It is concluded that liquidated damages provisions may be regarded as independent or relatively autonomous from the contract, provided that the parties’ intent supports such independence. This view is reflected in recent Iranian judicial decisions. Furthermore, contract termination does not appear to affect liquidated damages arising from non-performance. If the conditions of a liquidated damages clause due to delay in performance are fulfilled prior to termination, claiming the agreed amount up to the point of termination faces no legal obstacle.