فاطمه لطفیان امیردهی
عنوان پایاننامه
تحلیل روایت پردازی به شیوه تفکر جانبی در داستان نوجوان فارسی( گروه سنی دال و ه - دهه ۹۰) بر اساس رویکرد واسازی تقابل های معنایی
- دانشجو
- فاطمه لطفیان امیردهی
- استاد راهنما
- یحیی طالبیان
- استاد مشاور
- محمد عسگری, سمیه آقابابایی
- استاد داور
- بتول واعظ, مریم جلالی, محمود بشیری
- رشته تحصیلی
- زبان و ادبيات فارسي
- مقطع تحصیلی
- دکتری تخصصی PhD
- تاریخ دفاع
- ۳۰ شهریور ۱۴۰۳
- ساعت دفاع
- چکیده
- قالب داستان نوجوان ضمن ایجاد التذاذ ادبی و احساس سرگرمی و همچنین ارائه پیامهای اخلاقی، میتواند با ساختار ویژ? داستانپردازی خود، مهارتهای شناختی مخاطب نوجوان را نیز تقویت کند که مهارت «تفکر جانبی» از این جمله است. ادوارد دوبونو در نظری? تفکر جانبی خود معتقد است که بشر برای رهاسازی ذهن از الگوهای قالبی، مسدودشدگی و زندان کلیشههای مفهومی، با بهرهگیری از روشهای روشنبینانه و شوخطبعانه میتواند الگوهای جانشین یا چینش متفاوت از الگوها را برای درک جهان هستی و حلّ مسائل برای ذهن فراهم کند. باتوجه به ضرورت بهرهگیری از رویکردهای نقد ادبی متناسب با شاخصههای روانشناختی نوجوانان در تحلیل داستان نوجوان، این پژوهش برای کشف نحو? تأثیرگذاری متن داستان نوجوان بر مهارت تفکر جانبی در مخاطب نوجوان، از رویکرد واسازی تقابلهای معنایی بهره میبرد. دریدا معتقد است تقابلهای معنایی در داستان بهشکل متعارف، حاضر نمیشوند؛ بلکه با بازی با مخاطب، معنا را بهتأخیر میافکنند. واسازی میتواند نشانههایی از معنای متأخر را آشکار کند. وضعیت تقابلهای معنایی در داستان نوجوان با فنون تفکر جانبی شامل وارونهسازی؛ بدیلسازی؛ تناقض و استعاره پیوند دارد که شکل واسازیشدهای از باورهای متعارف در دنیای بزرگسال است. این همخوانی بین دو رویکرد، تحت عنوان «روایتپردازی بهشیو? تفکر جانبی» و بهعنوان فرم تحلیل پژوهش تعریف شد. پژوهش با بهرهگیری از روش توصیفی و تحلیل دادههای کمّی و کیفی بر ده داستان منتخب ده? نود در گروه سنی «د» و «ه» انجام شد. یافتهها آشکار میکند تقابلهای دور? نوجوانی شالود? معنایی داستان نوجوان را میسازد؛ اما در داستان اجتماعی تقابلها وضعیتی وارونه یا بدیل مییابند تا تصویری دگرگون از وضعیت روانی و اجتماعی شخصیتهای نوجوان ارائه دهند و فرصت داوری و نظریهپردازی خودانگیخته را ایجاد کنند. داستان فانتزی با دو روش استعاره و تناقض مثالی از دنیای متعارض نوجوان را پیش چشم او میآورد تا نوجوان بتواند با بهرهگیری از قدرت تخیل خود را در موقعیت همذاتپنداری و کسب تجربه و تقویت قو? شناختی قرار دهد. واسازی نهایی «روایتپردازی بهشیو? تفکر جانبی» نشان میدهد که علیرغم روشهای هنجارشکنانه و برجستهسازی جهانبینی نوجوان، درنهایت نشانههایی در متن از حضور راوی بزرگسال برای ارائه پیامهای محدودکننده و تأثیرگذار وجود دارد.
- Abstract
- Theformat of the teenage story, while creating literary satire and a sense ofentertainment, as well as presenting moral messages, can also strengthen thecognitive skills of the teenage audience with its special structure ofstorytelling, which is the skill of "lateral thinking". In his theoryof lateral thinking, Edward Dubono believes that in order to free the mind fromstereotypes, blockages, and the prison of conceptual stereotypes, by usinginsightful and humorous methods, humans can provide substitute patterns or adifferent arrangement of patterns to understand the universe and solve problemsfor the mind. Considering the necessity of using literary criticism approachesthat are appropriate to the psychological characteristics of teenagers in theanalysis of teenage stories, this research uses the approach of deconstructionof semantic confrontations to discover how the text of teenage stories affectsthe lateral thinking skills of the teenage audience. Derrida believes thatsemantic contrasts do not appear in the story in a conventional way; Rather,they delay the meaning by playing with the audience. Deconstruction can revealtraces of later meaning. The status of semantic confrontations in the story ofteenagers with lateral thinking techniques including inversion; substitution; paradoxand metaphor are linked, which are deconstructed forms of conventional beliefsin the adult world. This congruence between the two approaches was defined as"narrating in the way of lateral thinking" and as a form of researchanalysis. The research was conducted using the descriptive method andquantitative and qualitative data analysis on ten selected stories of thenineties in the age group "D" and "E" {Adolescent}. Thefindings reveal that the confrontations of the teenage period make the semanticfoundation of the teenage story; But in the social story, confrontations findan inverted or alternative situation to present a changed picture of thepsychological and social condition of teenage characters and create an opportunityfor judgment and spontaneous theorizing. The fantasy story brings an example ofthe conflicting world to the teenager with the two methods of metaphor andcontradiction, so that the teenager can use the power of imagination to puthimself in a position of identification and gain experience and strengthen hiscognitive ability. The final deconstruction of "narrating in the way oflateral thinking" shows that despite the norm-breaking methods andhighlighting the worldview of the teenager, there are finally signs in the text