خوانش زنان از جنبش me_too در ایکس فارسی (توییتر فارسی سابق) : مطالعه موردی زنان ساکن تهران

پژوهش حاضر با هدف بررسی خوانش زنان ساکن تهران از جنبش «می‌تو» در توییتر فارسی انجام شده است. این جنبش به‌عنوان نمونه‌ای از کنش جمعی در جامعه شبکه‌ای، در قالب ارتباطات خودتوده‌ای شکل گرفته و توانسته است تجربه‌های فردی آزار جنسی را به گفتمانی جمعی و انتقادی بدل کند. پژوهش با رویکردی ترکیبی انجام شده و شامل سه بخش تحلیل شبکه‌های اجتماعی، تحلیل محتوای کمی و تحلیل کیفی مضمون مصاحبه‌هاست. در بخش نخست، تحلیل شبکه‌های اجتماعی بر مبنای ریتوییت‌های مرتبط با جنبش در بازه زمانی مرداد ???? تا مرداد ???? انجام شد. هدف از این بخش شناسایی الگوهای تعامل، خوشه‌های گفتمانی و رهبران افکار بود. نتایج نشان داد که توییتر فارسی در این بازه زمانی فضایی پویا برای سازمان‌یابی کنش‌های حمایتی و گسترش گفتمان ضد‌مردسالارانه فراهم کرده و شبکه‌ای از همبستگی میان کاربران ایجاد نموده است. در بخش دوم، تحلیل محتوای کمی توییت‌های منتشرشده در همین بازه یک‌ساله در بستر گوگل کولب و با رویکرد برت انجام گرفت. نتایج این بخش نشان داد که بیشتر کاربران موضعی حمایتی نسبت به جنبش داشته‌اند و مضامین غالب پیرامون مشارکت رسانه‌ای، نقد ساختارهای حکومتی و مردسالاری متمرکز بوده است. در بخش سوم، داده‌های حاصل از مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختار‌یافته با زنان ?? تا ?? ساله ساکن تهران با استفاده از نرم‌افزار MaxQDA تحلیل شد. نتایج نشان داد که جنبش «می‌تو» موجب تحولات عمیق در مناسبات ذهنی و هویتی زنان شده و آنان را نسبت به مصادیق آزار جنسی آگاه‌تر، در بیان تجربه‌های شخصی جسورتر و در کنش‌گری فردی و جمعی فعال‌تر ساخته است. خوانش زنان از این جنبش در چارچوب نظریه‌های جامعه شبکه‌ای، کنش متقابل نمادین، دریافت و از تاکتیک‌های روزمره قابل تبیین است. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد که جنبش «می‌تو» در توییتر فارسی فراتر از یک حرکت رسانه‌ای، به بستری برای بازسازی هویت زنانه، ارتقای آگاهی و تقویت کنش جمعی تبدیل شده است.

Abstract

The present study aims to explore how women residing in Tehran interpret the “MeToo” movement within Persian Twitter. As an instance of collective action in a network society, this movement has emerged through self-mass communication and has transformed individual experiences of sexual harassment into a collective and critical discourse. Adopting a mixed-methods approach, the study comprises three main components: social network analysis, quantitative content analysis, and qualitative thematic analysis of interviews.

In the first phase, social network analysis was conducted based on retweets related to the movement during a one-year period (August ۲۰۲۰–August ۲۰۲۱). The objective was to identify patterns of interaction, discursive clusters, and key opinion leaders. The findings revealed that Persian Twitter during this period provided a dynamic space for organizing supportive actions, expanding anti-patriarchal discourse, and fostering solidarity networks among users.

The second phase involved a quantitative content analysis of tweets from the same one-year period using Google Colab with a BERT-based approach. Results indicated that most users expressed supportive stances toward the movement, with dominant themes centered on media participation, criticism of patriarchal and governmental structures, and demands for social justice.

In the third phase, data from in-depth semi-structured interviews with Tehran-based women aged ۱۸–۴۰ were analyzed using MaxQDA. The findings demonstrated that the “MeToo” movement has led to profound transformations in women’s mental frameworks and identities, making them more aware of sexual harassment, more courageous in sharing personal experiences, and more active in both individual and collective forms of agency.

Women’s readings of this movement were interpreted through the theoretical lenses of the network society, symbolic interactionism, reception and encoding/decoding theory, and de Certeau’s everyday tactics, highlighting how online discourse fosters forms of cultural resistance and identity reconstruction. Overall, the results indicate that the “MeToo” movement on Persian Twitter, beyond being a media phenomenon, has become a platform for reshaping female identity, raising awareness, and strengthening collective action.