محمدهادی محمدی
عنوان پایاننامه
خود آگاهی هگلی و استنتاج امر اجتماعی در پدیدار شناسی روح
- دانشجو
- محمدهادی محمدی
- استاد راهنما
- علی اصغر مصلح
- استاد مشاور
- علی اکبر احمدی افرمجانی
- استاد داور
- احمدعلی حیدری, یوسف نوظهور
- رشته تحصیلی
- فلسفه-گرايش فلسفه عصر جديد
- مقطع تحصیلی
- دکتری تخصصی PhD
- ساعت دفاع
- چکیده
- پژوهش حاضر با مسئلهای بنیادین در سنت فلسفه جدید مواجه می شود: نسبت میان خودآگاهی، ابژکتیویته و امر اجتماعی. این مسئله از آن رو محوریت یافت که در فلسفهی نقادی کانت، گرچه خودآگاهی استعلایی بهمثابه شرط امکان شناخت ابژکتیو تثبیت شد، اما این خودآگاهی به دلیل صوری و صرفاً سوبژکتیو بودن و ناتوانی در تبیین نسبت هستیشناختی خود با جهان، به ویژه جهان اجتماعی، با چالشهای اساسی مواجه گردید. از سوی دیگر، جهان اجتماعی مدرن که پس از تحولات رنسانس، نهضت اصلاح دینی و انقلاب فرانسه صورتبندی تازهای یافته بود، نیازمند بنیادی فلسفی بود تا بتوان آن را بهمثابه واقعیتی مستقل و موضوعی برای شناخت ابژکتیو مورد تأمل قرار داد. ادعای محوری این رساله آن است که هگل در کتاب «پدیدارشناسی روح»، در ضمن بیان سیر چگونگی تحقق خودآگاهی، موفق به «استنتاج» امر اجتماعی بهمثابه یک فعلیت مستقل و فراتر از افراد میشود. این استنتاج، که به نوعی ادامه و تعمیق پروژهی استنتاج استعلایی کانت محسوب میشود، نه تنها ضرورت ظهور چیزی به عنوان عرصهی اجتماعی را در حیات انسان مدرن آشکار میکند، بلکه ماهیت امر اجتماعی را بهعنوان پدیدهای مدرن و در تمایز با هر گونه زندگی جمعی پیشامدرن توضیح میدهد. بهتعبیر دقیقتر، این استنتاج همانا بنیادگذاری جهان اجتماعی مدرن است؛ چرا که تنها پس از این استنتاج است که می توان از واقعیت اجتماعی به مثابه موضوعِ علوم اجتماعی مدرن به عنوان ابژه شناخت، در استقلال و برای-خود بودنش، سخن گفت
- Abstract
- The present study addresses a fundamental problem in the tradition of modern philosophy: the relationship between self-consciousness, objectivity, and the social. This issue gained centrality because, in Kant's critical philosophy—although transcendental self-consciousness was established as the condition for the possibility of objective knowledge—it faced fundamental challenges due to its formal and merely subjective nature, and its inability to elucidate its ontological relation to the world, particularly the social world. On the other hand, the modern social world, which had been reshaped following the transformations of the Renaissance, the Reformation, and the French Revolution, required a philosophical foundation to be contemplated as an independent reality and a subject for objective knowledge. The central claim of this thesis is that Hegel, in his Phenomenology of Spirit, while outlining the course of the realization of self-consciousness, succeeds in "deducing" the social as an independent actuality that transcends individuals. This deduction, which is considered a continuation and deepening of Kant’s project of transcendental deduction, not only reveals the necessity of the emergence of the social sphere in modern human life but also explains the nature of the social as a modern phenomenon distinct from any form of pre-modern collective life. More precisely, this deduction is essentially the foundation of the modern social world; for it is only after this deduction that one can speak of social reality, as the subject of modern social sciences and an object of knowledge, in its independence and being-for-itself