مائده کیمیاقلم
پیش بینی دلزدگی زناشویی بر اساس الگوهای ارتباطی زوجین با نقش واسطه ای ارضای نیازهای بنیادین روانشناختی
- رشته تحصیلی
- روان شناسي عمومي
- مقطع تحصیلی
- کارشناسی ارشد
- محل دفاع
- روانشناسی و علوم تربیتی
- شماره ساختمان محل ارائه
- ۳۱
- نام کلاس محل ارائه
- کلاس ۲۰۳[۲۲۲۰۳]
- شماره کلاس محل ارائه
- ۳۰۳
- تاریخ دفاع
- ۳۱ شهریور ۱۴۰۴
- ساعت دفاع
- ۱۲:۰۰
- چکیده
-
هدف پژوهش حاضر پیشبینی دلزدگی زناشویی بر اساس الگوهای ارتباطی زوجین با نقش واسطهای ارضای نیازهای بنیادین روانشناختی بود. روش پژوهش از نوع توصیفی ـ همبستگی است. جامعه آماری شامل کلیه زنان متأهل شهر زنجان در سال ???? با دامنه سنی ?? تا ?? سال بود که حداقل دو سال از زمان ازدواج آنان گذشته بود. در مجموع دادههای ??? نفر گردآوری شد که پس از غربالگری و حذف پرسشنامههای ناقص، ??? نفر بهعنوان نمونه نهایی در تحلیلها مورد استفاده قرار گرفتند. ابزارهای مورد استفاده عبارت بودند از: پرسشنامه دلزدگی زناشویی پاینز (????)، پرسشنامه الگوهای ارتباطی زوجین کریستنسن و سولاوی (????) و پرسشنامه ارضای نیازهای بنیادین روانشناختی گینه (????). دادهها با استفاده از نرمافزار AMO و مدلیابی معادلات ساختاری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که الگوهای ارتباطی زوجین از طریق نقش میانجی نیاز به خودمختاری توانستند دلزدگی زناشویی را پیشبینی کنند، به گونهای که افزایش خودمختاری با کاهش دلزدگی زناشویی همراه بود. در مقابل، نیاز به ارتباط و نیاز به شایستگی نقش میانجی معناداری در این رابطه نداشتند. همچنین، نتایج مشخص کرد که الگوهای ارتباطی اجتنابی و مطالبهگر-کنارهگیر رابطه مثبت و معناداری با دلزدگی زناشویی داشتند؛ به این معنا که استفاده بیشتر از این الگوها با افزایش دلزدگی زناشویی همراه است. در حالی که الگوی ارتباط سازنده متقابل پیشبینیکننده معناداری برای کاهش دلزدگی زناشویی نبود. یافتهها حاکی از آن است که در بافت فرهنگی و اجتماعی زنان ترکزبان زنجان، نیاز به خودمختاری بهعنوان متغیری کلیدی در رضایت زناشویی عمل میکند؛ اما محدودیتهای فرهنگی، مذهبی، و نحوه بیان هیجانات میتواند نقش نیاز به ارتباط و شایستگی را تحتالشعاع قرار دهد.
- Abstract
-
The present study aimed to predict marital burnout based on couples’ communication patterns with the mediating role of basic psychological needs satisfaction. This research employed a descriptive-correlational design. The statistical population consisted of all married women in Zanjan city in ۲۰۲۵, aged ۲۵ to ۵۵, who had been married for at least two years. In total, data from ۲۶۷ participants were collected, and after screening and eliminating incomplete questionnaires, ۲۵۰ participants were included in the final analyses. The instruments used were the Marital Burnout Questionnaire by Pines (۱۹۹۶), the Communication Patterns Questionnaire by Christensen and Sullaway (۱۹۸۴), and the Basic Psychological Needs Satisfaction Scale by Gagné (۲۰۰۳). Data were analyzed using AMOS software and structural equation modeling. The findings revealed that couples’ communication patterns predicted marital burnout through the mediating role of autonomy need satisfaction, such that higher autonomy was associated with lower marital burnout. In contrast, relatedness and competence needs did not play a significant mediating role in this relationship. Moreover, the results indicated that avoidant and demand–withdraw communication patterns had a positive and significant relationship with marital burnout, meaning greater use of these patterns was associated with increased marital burnout. However, the mutual constructive communication pattern was not a significant predictor of reduced marital burnout. These findings suggest that within the cultural and social context of Turkish-speaking women in Zanjan, autonomy functions as a key variable in marital satisfaction, whereas cultural, religious, and emotional expression limitations may overshadow the roles of relatedness and competence needs.