نجمه سادات خواجه وندی
بررسی عملکرد بخش تحقیق و توسعه برای برون رفت از خام فروشی و عقب ماندگی فناورانه در اقتصاد ایران
- دانشجو
- نجمه سادات خواجه وندی
- استاد راهنما
- فرشاد مومنی
- استاد مشاور
- علی اصغر بانویی
- استاد داور
- اسفندیار جهانگرد
- رشته تحصیلی
- علوم اقتصادي-گرايش توسعه اقتصادي و برنامه ريزي
- مقطع تحصیلی
- کارشناسی ارشد
- ساعت دفاع
- چکیده
-
این پژوهش با هدف بررسی عملکرد بخش تحقیق و توسعه برای برون رفت از خام فروشی و عقب ماندگی فناورانه در اقتصاد ایران انجام شد. برآورد مدل لئونتیف و تحلیل شاخصهای DVA، VS و نسبت واردات به ستانده نشان داد که ساختار زنجیرههای تولیدی کشور از نظر درونزایی، وابستگی فناورانه و ظرفیت ارزشافزایی داخلی دارای ناهمگنی چشمگیری است. نتایج نشان داد که این بخشها با میانگین DVA بالای ???درصد و سهم واردات کمتر از ???درصد، از بالاترین میزان خوداتکایی و پیوند با منابع داخلی برخوردار بوده و ظرفیت اشتغال پایدار بالایی دارند. شاخص VS/TE حدود ???? نشاندهنده اتکای قابلتوجه به فناوری و مواد اولیه خارجی است که لزوم بومیسازی فناوری و توسعه R&D داخلی را برجسته میسازد. با وجود سهم بالای صادرات، ارزش افزوده داخلی پایین است؛ اما توسعه صنایع فرآوری پاییندستی و فناوریهای بومی استخراج میتواند DVA را تا حدود ???درصد افزایش دهد. کاهش ???تا????درصدی واردات واسطهای همزمان با رشد سرمایهگذاری تحقیق و توسعه، بیشترین تأثیر را بر افزایش DVA و کاهش وابستگی فناورانه در صنایع شیمیایی دارد. هر یک درصد افزایش سهم R&D از GDP بهطور متوسط موجب ????درصد رشد در DVA میشود که نشانگر پیوند مستقیم بین تحقیق و توسعه و تقویت اقتصاد دانشمحور است.در مجموع، یافتهها بیانگر آن است که ارتقای فناوری بومی، بسط خوشههای فناورانه و کاهش واردات واسطهای میتواند به شکل معناداری ساختار تولید کشور را به سمت افزایش درونزایی، پایداری و بازده ارزش افزوده داخلی سوق دهد.
- Abstract
-
This study aimed to investigate the performance of the research and development sector to overcome the raw material shortage and technological backwardness in the Iranian economy. Evaluation of the Leontief model and analysis of DVA, VS, and import-to-standard ratios show that the country's production structures have significant heterogeneity in terms of endogeneity, technological dependence, and domestic value addition. The results showed that these sectors, with an average DVA of over ۷۰% and an import share of less than ۲۵%, have the highest level of self-reliance and linkage with domestic resources, and have high sustainable employment capacity. The VS/TE index of around ۰.۶۵ indicates a significant reliance on foreign technology and raw materials, which highlights the need for technology localization and domestic R&D development. Despite the high share of exports, domestic value added is low; however, the development of downstream processing industries and indigenous extraction technologies can increase DVA by about ۴۰%. A ۱۰-۱۵% reduction in intermediate imports, along with increased R&D investment, has the greatest impact on increasing DVA and reducing technological dependence in the chemical industry. Every ۱% increase in the share of R&D in GDP leads to an average of ۰.۸% growth in DVA, indicating a direct link between R&D and strengthening the knowledge-based economy. Overall, the findings indicate that promoting indigenous technology, expanding technological clusters, and reducing intermediate imports can significantly shift the country's production structure toward increasing endogeneity, sustainability, and domestic value added efficiency.
