مهدیه جلالی

مهدیه جلالی

عنوان پایان‌نامه

تحلیل سیر استعاره در حماسه های ملی ایران با تکیه بر پنج اثر برتر حماسی شاهنامه، گرشاسبنامه ،بهمن نامه، سام نامه، برزونامه



    رشته تحصیلی
    زبان و ادبيات فارسي
    مقطع تحصیلی
    دکتری تخصصی PhD
    ساعت دفاع

    چکیده
       حماسه از کهن ترین انواع ادبی جهان است و به جهت ویژگی های بنیادی آن خاستگاه زبان مجازی است ، بخش کلان این زبان مجازی را استعاره تشکیل می دهد . این پژوهش با هدف تبیین جایگاه و کارکرد زبان استعاری به ویژه استعاره مصرحه در منظومه‌های حماسی پارسی، به بررسی تطبیقی استعاره‌های به‌کاررفته در شاهنامه، گرشاسب‌نامه و بهمن نامه، برزونامه و سام‌نامه پرداخته است. روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعه متون حماسی، استخراج و طبقه‌بندی استعاره‌ها و تحلیل آن‌ها بر اساس حوزه‌های مفهومی و میزان بسامد کاربرد است. اساس تعریف استعاره و انواع آن در این پژوهش کتاب (نگاهی تحلیلی به علم بیان)[U۱]   است[U۲]  . یافته‌ها نشان می‌دهد که این منظومه‌ها از یک‌سو واجد انسجام ادبی و فرهنگی‌اند که در استعاره‌های مشترک بازتاب یافته   از سوی دیگر، هر اثر متناسب با موضوع، سبک و بافت تاریخی خود نوآوری‌های زبانی ویژه‌ای عرضه می‌کند. شاهنامه به سبب گستره نفوذ و تأثیرگذاری، هسته مرکزی سنت استعاری حماسه پارسی و «مادر متن» دیگر منظومه‌ها به‌شمار می‌آید، در حالی‌که سام‌نامه با بیشترین استعاره‌های منحصر به فرد، گرایش به استعاره‌های ترکیبی و پیوند هم‌زمان با فضاهای حماسی و غنایی، خلاقانه‌ترین اثر این حوزه است. عناصر طبیعی بیشترین بسامد استعاری را داراست و پس از آن عناصر انسانی، غنایی، اشرافی و اسطوره‌ای قرار می‌گیرد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که عامل برتری و ماندگاری آثار حماسی نه میزان کاربرد، بلکه چگونگی به‌کارگیری زبان استعاری است؛ شگردی بنیادین که نقشی اساسی در بازتاب هویت ملی، فرهنگی و اسطوره‌ای ادب حماسی پارسی ایفا می‌کند.     [U۱]در این پژوهش تعریف انواع استعاره همان تعاریف سنتی   است   [U۲]کتاب را در مقدمه و در روش تحقیق ذکر کنید