اولین اجلاس ملی کمیته های دستگاهی کرسی های نظریه پردازی، نقد و مناظره

رئیس دانشگاه علامه طباطبائی: تداوم حیات دانشگاهی بستگی به جریان نظریه پردازی دارد

رییس دانشگاه در نخستین اجلاس سراسری کمیته های دستگاهی بررسی چالش ها و راهکارهای حمایت از گسترش توصیه ها در حوزه علوم انسانی و معارف دینی بیان داشت: تداوم حیات دانشگاهی در کشورمان بستگی به جریان نظریه پردازی دارد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه وی با اشاره به ضرورت بازاندیشی در کارکرد دانشگاه در  زمینه نظریه پردازی گفت: هرچند نیازمند حرکت به سوی دانشگاه‌های کارآفرین هستیم، اما نباید بسیاری از کارکردهای مراکز علمی را فقط به تربیت حرفه و فن اختصاص دهیم. وی گفت: جریان نظریه پردازی جامعه ایرانی را به بازاندیشی و کارگرد دانشگاه رهنمون می کند. رییس دانشگاه افزود: این جریان می خواهد دانشگاه‌ها فقط دارالفنون نباشد و اکنون شاهدیم که ۶۰ درصد استادان علوم انسانی به تکرار سخن دیگران می پردازند.

وی خاطرنشان کرد: اگر این جریان دانشگاهی گره های معرفتی را باز نکند، تبدیل به مترجمی ناقص برای نظریات دیگران خواهد شد و به جای اینکه به دانشجویان، هنر اندیشه ورزیدن آموزش دهند آنها را فقط به مترجم ناقص تبدیل خواهند کرد.

رئیس دانشگاه یادآور شد: این امر سبب خواهد شد که دانشجویان از طرح یک پرسش از جامعه علمی خودشان هم ناتوان باشند و راهی برای یافتن شیوه های جدید برای حل مشکلات در حوزه های علوم انسانی پیدا نکنند.

رییس دانشگاه علامه طباطبائی اظهار کرد: جریان نظریه پردازی سبب دگرگونی ماهیت دانشگاه ها در جامعه می شود و حیات آینده کشور به چگونگی برداشت و فهم ما از بنیاد دانشگاه ها و مقوله اندیشیدن و تربیت افراد تحصیل کرده بستگی دارد.

وی گفت: دانشگاه علامه طباطبائی اهتمام ویژه ای به نظریه پردازی داشته و برهمین اساس شورای اصلی برای سازمان دهی و حمایت و برنامه ریزی توصیه ها در دانشکده های مختلف این دانشگاه را راه اندازی کرده است.

وی گفت: برای رسیدن به نقطه مطلوب راه زیادی داریم و باید نظریه پردازی را به جریان اصلی آموزش و پژوهش در دانشگاه ها ایجاد کنیم.

ماجرای نظریه‌پردازی در دانشگاه‌ها٬ مخصوصا دانشگاه علامه طباطبائی به عنوان دانشگاه تخصصی حوزه علوم انسانی، باعث یک باز اندیشی درباره این جایگاه، به مفهوم دانشگاه شده است.

وی با بیان این نکته که با یک خلط مبحث جدی در مفهوم دانشگاه در جامعه مواجه شده ایم، تاکید کرد: اگر به گذشته دانشگاه در دوره‌های مختلف نگاه کنیم، متوجه می‌شویم که صرفا هدف دانشگاه تربیت کسانی که صاحب حرفه بودند، نبوده‌است.

رئیس دانشگاه با اشاره به این نکته که دانشگاه معرفت محور بوده‌ است، بیان داشت: دانشگاه برای بازگشایی گره‌های معرفتی بشر، سهم موقعیت خود در جهان و پیدا کردن جایگاه خود در مجموعه هستی شکل گرفته است و این فقط در فرهنگ ایرانی و اسلامی نبوده و در فرهنگ اروپایی هم این موضوع وجود دارد. در واقع بعد از انقلاب صنعتی با به وجود آمدن پلی تکنیک ها گونه ای از مجموعه های دانشگاهی خلق می شود که هدف آن تربیت صاحب حرفه برای یک صنعت مشخص برای درآمدی معین می باشد.

دکتر سلیمی اظهار داشت: وقتی با سابقه  گذشته و دیرین دانشگاهی در ایران و عالم اسلام با دانشگاه مدرن آشنا شدیم، در واقع دانشگاه  در دیدگان ما دارالفنون شد. یعنی جایی که قرار است فنی برای گره گشایی از مشکلی پیدا کنیم.

وی با اشاره به نقش دانشگاه ‌ها در معرفت محوری جامعه افزود: در گذشته نقش دانشگاه به عنوان مجمع خلق کننده و تربیت کننده و معرف انسان‌هایی که در جایی ثروتی خلق می کنند بود که این کارکرد با بنیان دانشگاه به عنوان پایگاه اصلی دانش، خیلی سازگار نبود. وی افزود:  گرچه دانشگاه حتما باید اهل حرفه و فن را تربیت کند اما کار اصلی آن معرفت محوری است.

دکتر حسین سلیمی تصریح کرد: تلقی امروز هم از دانشگاه به این سمت گرایش پیدا کرده است که وقتی می‌خواهیم درباره پیشرفت دانشگاه‌ها صحبت کنیم، می‌گوییم دانشگاه باید دانشگاه کارآفرین باشد. با توجه به این مساله، اصل هدف که گشودن گره‌های معرفتی است، مغفول مانده است.

رئیس دانشگاه با بیان این نکته که رشته‌هایی مثل تاریخ، فلسفه، ادبیات و حتی شناخت مسائل اجتماعی، بنیاد معرفت شناسی را تحت تاثیر خود قرار می‌دهند، گفت: ما نیاید کارکردهای دانشگاه را فقط به تربیت حرفه و فن فرو بکاهیم.

وی افزود: معتقدم  جریان نظریه پردازی به گونه ای ما را به  سمت باز اندیشی در مفهوم دانشگاه و کارکرد دانشگاه به معنای عام آن در جامعه ایرانی رهنمون می کند. این جریان  ما را به سمتی خواهد برد که دانشگاه به مفهوم واقعی دانشگاه باشد، نه دار الفتون و اگر به این سمت حرکت نکنیم، نزدیک ۶۰ درصد دانشگاه‌ها، دانشجویان و استادان که در حوزه علوم انسانی و علوم اجتماعی می‌پردازند، به سمت تکرار صحبت‌های دیگران می‌پردازند.

آیت الله رشاد: دانشگاه علامه رتبه نخست را در زمینه ارائه کرسی های نظریه پردازی دارد

اولین اجلاس شورای کمیته های دستگاهی کرسی های آزاد اندیشی ۱۳ دیماه با حضور مسئولان و دست اندرکاران این حوزه و روسای دانشگاه های مشارکت کننده در این کمیته ها به میزبانی دانشگاه علامه طباطبائی برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه، آیت الله علی اکبر رشاد رئیس هیات حمایت از توصیه های نظریه پردازی شورای عالی انقلاب فرهنگی در این اجلاس بیان داشت: در دوره های اخیر فعالیت کرسی ها در بین دستگاه ها وجود داشته است و دانشگاه علامه طباطبائی رتبه نخست را در این زمینه دارد.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به فلسفه تاسیس و فعالیت کمیته های دستگاهی نظریه پردازی بیان داشت: زمانی که این کمیته ها تاسیس شد به عنوان ممیز و داوری به شمار می رفتند و به مرور واحدهایی به عنوان کرسی های علمی با حضور صاحب نظران راه اندازی شد اما باز هم به صورت ستادی بود تا صاحب نظران به آن مراجعه و آثارشان ممیزی و داوری شود.

آیت الله رشاد افزود: بعدها متوجه شدیم که پاره ای از موانع اخلاقی روانی و سازمانی وجود دارد که نمی توانیم از حضور صاحب نظران سراسر کشور بهره مند شویم و گاهی نیز نمی توانسیم اطلاع رسانی کاملی داشته باشیم و ارتباط با ساحت دانشگاهی ضیعف بود. وی گفت: بر همین اساس پیشنهاد شد تا در دانشگاه، پژوهشگاه یا حوزه ها کمیته دستگاهی نظریه پردازی تاسیس شود تا ارتباط هیات را با سراسر کشور فراهم سازد. وی یادآور شد: تاسیس این کمیته های دستگاهی به معنای آن است که هیات حمایت از کرسی های نظریه پردازی در جستجوی استادان و صاحبان نظریه است و آمادگی برای حضور در بین استادان دانشگاه و حوزه دارد تا اگر حرف تازه ای دارند در معرض ارائه قرار گیرد.

وی افزود: علاقه مندیم که هر مرکز علمی و دانشگاهی کمیته دستگاهی خود را تشکیل دهد هر چند که از مراکز علمی کشور گلایه داریم، چرا که اصولا نوآوری و تولید معرفت در حد کفایت نیست. وی خاطر نشان کرد: البته در حوزه روندهایی وجود دارد که لاجرم تضمین نوآوری می کند هر چند که این امر در درس اصول خارج از فقه است.

آیت الله رشاد گفت: امروز در حوزه شاهد این هستیم که مجتهد تربیت می کند اما در امر ترتبت متحصص در حوزه علوم انسانی ضعیف است. وی گفت: این وضعیت در دانشگاه ها بالعکس است، متخصص تربیت می کند اما مجتهدی که نظریه پردازی کند ندارد.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی یادآور شد: اکنون ۷۰ هزار عضو هیات علمی در کشور داریم که این افراد اگر فقط یک حرف تازه داشتند، انقلاب علمی صورت می گرفت. وی افزود: همچنین در سال، ۵۰۰ هزار پایان نامه در کشور تولید می شود که اگر هر کدام فقط یک نظریه داشتند سالانه ۵۰۰ هزار نظریه جدید تولید شده بود.

وی با اشاره به ضرورت حل این مسئله تصریح کرد: دغذغه نوآوری، مساله اصلی است، به این مفهوم که مشکل فنی در قلمرو معرفت داریم و این را باید حل کنیم.

وی خاطر نشان کرد: مشکل فرهنگی تولید معرفت و نظریه باید در کشور برطرف گردد و این امر به معنای آن است که استدان دانشگاه ها بیاموزند که اگر حرف جدیدی نداشته باشند، به نوعی بی فایده و بی خاصیت به شمار می روند.

لازم به ذکر است این نشست ۱۳ دیماه جاری با حضور و سخنرانی حجت الاسلام رشاد رئیس کمیته نظریه پردازی شورای عالی انقلاب فرهنگی، دکتر مخبر دزفولی دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی و دکتر سلیمی رئیس دانشگاه و نیز حضور روسای دانشگاه‌های مشارکت کننده در این زمینه و جمعی از مسئولان و دست اندرکاران این حوزه در محل سالن اجتماعات دانشکده مدیریت برگزار شد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: تدارک قاعده مند کردن جریان علمی کشور با نظریه پردازان است

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: دانشجویان برتر علمی برای کشور سرمایه هستند اما تدارک قاعده مند کردن این جریان علمی با نظریه پردازان است.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه، دکتر محمدرضا مخبر دزفولی در اولین اجلاس سراسری کمیته های دستگاهی بررسی چالش ها و راهکارهای حمایت از گسترش توصیه ها در حوزه علوم انسانی و معارف دینی که ۱۳ دیماه به میزبانی دانشگاه علامه طباطبائی برگزار شد، به تبیین اقدامات این شورا و کمیته نظریه پردازی پرداخت. وی بیان داشت: از همان ابتدا که موضوع کرسی های نظریه پردازی توسط رهبر معظم انقلاب مطرح شد، شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز اهتمام ویژه ای نسبت به آن دارد. وی گفت: طی این سالها با فراز و نشیب هایی مواجه بوده ایم به گونه ای که در مقطعی به طور گسترده فضای نقادی در دانشگاه ها کم بود اما به تدریج این حرکت جایگاه مناسبی پیدا کرد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی اظهار داشت: جهت گیری و پیشرفت کشورمان سه پایه دارد که هر کدام یک بنیاد اساسی دارند، اگر برای تمدن سازی باور کنیم که نیازمند سه ضلع مثلث علم و فناوری، اقتصاد و معیشت و فرهنگ هستیم؛ همگی آنان نیازمند بنیادین نظریه پردازی هستند.

مخبردزفولی خاطرنشان کرد: نمی توان این اضلاع را بنا قرار داد اما نظریه ای در مورد آنها نداشته باشیم. وی یادآور شد: برای پیشرفت کشور نیازمند نظریه پردازی، نقادی و اندیشه ورزی هستیم و احتیاج داریم زمینه و بسترهای این امر را فراهم کنیم.

وی گفت: این اقدام نمیتواند فقط توسط یک ستاد انجام شود بلکه باید کار به دانشگاه ها سپرده شود و اگر قرار است تحولی به نگاه معرفتی به موضوعات گوناگون به وجود آید، باید دانشگاه ها، دانشجویان، استادان و فرهیختگان در آن حضوری فعال داشته باشند.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه این کار یک اقدام سنگین و طولانی مدت است، تصریح کرد: کرسی های آزاد اندیشی یک فرهنگ است و باید تبدیل به ملکه ذهنی افراد شود و باور کنیم که می توانیم همدیگر را نقد کینم.

مخبردزفولی با بیان اینکه ایران جزو کشورهای توانمند علم و فناوری است، گفت: هر چند که طی چند وقت اخیر برخی سعی در تخطئه این امر داشتند البته هیچکس منکر بی اخلاقی نیست، اما جریان بزرگ علمی کشور ما پاک است و دانشمندان ایران جزو پاکترین اندیشمندان دنیا به شمار می روند. وی اضافه کرد: دانشجویان برتر علمی برای کشور سرمایه هستند اما تدارک قاعده مند کردن این جریان علمی با نظریه پردازان است. 

دکتر مخبردزفولی بیان داشت: احتیاج به نظریه پیردازی داریم و باید تمرین کنیم تا توهین و تخطئه نکرده، آسیب حیثیتی نزده و اخلاق دینی اسلامی را در مراودات خود رعایت کنیم. وی خاطرنشان کرد: هم اکنون پایه های تمدن سازی را پیدا کرده ایم، اما نیازمند پایه ها و بنیادهای بعدی هستیم که باید دانشمندان و نخبگان کشور به آنها بپردازند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: امروز باید نهضت فکر و اندیشه ورزی، تولید نظریه های جدید و پرهیز از خودسانسوری را طراحی کنیم و ضروری است تا روسای دانشگاه ها و حوزه ها کمک کنند تا خانه ملی گفت و گو را راه اندازی کنیم.

مخبر دزفولی: بیشترین جلسات کرسی‌های نظریه‌پردازی در دانشگاه علامه برگزار شده ‌است

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در گفت‌وگو با روابط عمومی دانشگاه بیان داشت: بدون مشارکت دانشگاهیان، نخبگان و حوزویان، کار کرسی‌های آزاد اندیشی جوشش پیدا نمی‌کند و فعال نمی‌شود. لذا دانشجویان و استادان باید به این حوزه وارد شوند.

وی در پاسخ به سئوالی مبنی بر برنامه های این شورا برای ایجاد انگیزه بیشتر در دانشگاه های موفق در این زمینه چیست؟افزود: تسهیلات باید طبق قانون و مقررات فراهم شود و یک جریان عمومی نخبگان شکل بگیرد تا کرسی‌های نظریه‌پردازی به یک سرانجام خوب برسد. کرسی‌های آزاد اندیشی، نظریه‌پردازی و نقد باید یک فرهنگ محوری در دانشگاه‌های کشور قرار گیرد.

دکتر مخبر دزفولی درباره تسهیلات ارائه شده به نظریه‌پردازان، بیان داشت: در این باره ضوابطی وجود دارد. از لحاظ دانشگاهی به ارتقاء درجه علمی توجه شده و از طرفی دیگر از لحاظ اعتبارات ویژه و ارائه تسهیلات مالی و تجهیزاتی، مورد حمایت قرار می‌گیرد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره فعالیت‌‌های دانشگاه علامه طباطبائی در زمینه برگزاری کرسی‌های نظریه‌پردازی، اظهار داشت: دوستان ما در دانشگاه علامه طباطبائی فعال و جدی در این زمینه کار می‌کنند و در این مساله نسبت به سایر دانشگاه‌ها پیشتاز هستند. وی افزود: بیشترین کرسی‌ها در دانشگاه علامه طباطبائی برگزار شده‌است و این جای تقدیر و تشکر دارد. انشاالله سایر دانشگاه‌ها همین را الگو قرار دهند و در این زمینه فعال شوند تا بتوانند کارهای بزرگی صورت دهند.