یادگیری سیار، کلید تحول مهارت‌آموزی

به گزارش روابط عمومی، نشست تخصصی «کمک به حل مسائل کشور؛ یادگیری سیار و مهارت‌آموزی» به میزبانی دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه‌طباطبائی و با حضور صاحب‌نظران و سیاست‌گذاران حوزه آموزش، به همت انجمن تکنولوژی آموزشی و انجمن علمی دانشجویان گروه تکنولوژی آموزشی دانشگاه برگزار شد. 

در این نشست که با دبیری دکتر محمدرضا نیلی احمدآبادی، استاد و مدیر گروه تکنولوژی آموزشی و با هدف بررسی نقش یادگیری سیار در تحول نظام‌های آموزشی و ارتقای مهارت‌آموزی در کشور برگزار شد، صاحب‌نظران بر ضرورت بازگشت به الگوهای جهانی آموزش سیار برای رفع ضعف مزمن مهارت‌آموزی تأکید کردند.

تأکید بر ضعف مزمن مهارت‌آموزی در نظام آموزشی
در ابتدای نشست، دکتر نیلی احمدآبادی ضمن تبیین هدف‌گذاری نشست، بر ماهیت اقدام‌محور آن تأکید کرد و گفت: «این نشست در امتداد مجموعه‌ای از همایش‌های ملی یادگیری سیار برگزار می‌شود که چهارمین و اولین همایش بین‌المللی آن در بهمن ماه سال جاری با عنوان "یادگیری سیار در عصر هوش مصنوعی: تحول در نظام‌های آموزشی و مهارت‌آموزی در حوزه صنعت" برگزار خواهد شد که علاقه‌مندان می‌توانند برای کسب اطلاعات بیشتر به سایت mlearning4.atu.ac.ir مراجعه کنند.»

وی، برگزاری این نشست را پاسخی به تحولات فناورانه و اجتماعی دانست و گفت: یکی از چالش‌های اساسی نظام آموزشی کشور، ضعف مزمن در حوزه مهارت‌آموزی است. 

مدیر گروه تکنولوژی آموزشی دانشگاه علامه طباطبائی خاطرنشان کرد: با وجود تأکیدات مکرر، آموزش مهارت‌محور هنوز جایگاه شایسته‌ای در ساختار آموزش رسمی کشور، به‌ویژه در آموزش متوسطه و دانشگاه‌ها، نیافته است.

وی افزود: «هدف اصلی این نشست، شنیدن دیدگاه‌های تخصصی فعالان اصلی حوزه مهارت‌آموزی است تا از طریق هم‌افزایی میان نهادهایی مانند وزارت آموزش‌وپرورش، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و دانشگاه‌ها، به توصیه‌های سیاستی مشخص و قابل ارائه به نهادهای تصمیم‌گیر دست یابیم.»

بررسی الگوهای جهانی یادگیری سیار
در بخش دیگری از این نشست، دکتر سید علی موسوی، رئیس مرکز ارتقای مهارت و صلاحیت حرفه‌ای دانشگاه ملی مهارت، به سابقه آموزش‌های مهارتی در کشور اشاره کرد و گفت: الگوی فعلی تا حد زیادی متأثر از سیستم آموزشی آلمان و «وارداتی بدون بومی‌سازی کامل» است که چالش‌هایی را به همراه داشته است.

وی یادگیری سیار را از دو منظر بهره‌گیری در نظام رسمی و نقش آن در آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای بررسی و تأکید کرد: هدف بنیادین یادگیری سیار، انتقال مهارت‌ها به بستر واقعی زندگی و محیط کار است؛ به‌ویژه برای گروه‌هایی که دسترسی مناسبی به ساختارهای آموزشی نظام‌مند ندارند. 

دکتر موسوی در ادامه با تشریح سه الگوی موفق جهانی در کشورهای چین، آمریکا و استرالیا، به وضعیت آموزش سیار در ایران پرداخت و بیان کرد: با وجود تجربه‌های موفق در دهه‌های گذشته (از جمله در سازمان فنی‌وحرفه‌ای و وزارت جهاد کشاورزی)، این مدل آموزشی به‌تدریج به حاشیه رانده شده و بسیاری از زیرساخت‌های موجود از بین رفته‌اند.

وی تأکید کرد: یادگیری سیار نباید فقط به استفاده از تلفن همراه محدود شود، بلکه یک رویکرد موقعیت‌محور است که فرد را قادر می‌سازد در بستر واقعی کار و زندگی مهارت بیاموزد.

دکتر موسوی در پایان خواستار توجه جدی‌تر سیاست‌گذاران و نهادهای ذی‌ربط مانند وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، وزارت صمت، وزارت جهاد کشاورزی و وزارت علوم به آموزش مهارتی سیار شد تا از نابودی کامل این الگو جلوگیری شده و با بهره‌گیری هوشمندانه از فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی و واقعیت افزوده، پویایی به آموزش مهارتی کشور بازگردد.

دکتر حسن آقابابایی، مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتاب‌های درسی فنی‌وحرفه‌ای نیز در ادامه نشست با اشاره به کمبودهای زیرساختی و نرخ بالای بیکاری جوانان، آموزش فنی و حرفه‌ای را یک فرآیند پرهزینه اما راهبردی خواند که نیازمند اتصال مستمر به نیازهای بازار کار است. 

وی یادگیری سیار را به عنوان مکملی ضروری برای افزایش سرعت و کیفیت آموزش‌های کارگاهی معرفی و به اجرای اقدامات عملی نظیر استفاده از QR Code و تولید محتوای چندرسانه‌ای اشاره کرد.

دکتر محسن کیالاشکی، مشاور معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش‌وپرورش نیز با تاکید بر پایداری آموزشی، گفت: یادگیری سیار با تقویت تاب‌آوری فردی دانش‌آموزان و مقاوم‌سازی نهادی نظام آموزشی، می‌تواند به صورت همزمان ابعاد سه‌گانه پایداری یعنی عدالت، کیفیت و کارآمدی اقتصادی را بهبود بخشد. 

به گفته وی، این رویکرد فقط یک ابزار نیست، بلکه یک رویکرد سیاستی است که حکمرانی آموزشی را ارتقا می‌دهد.

در پایان، حاضران بر این نکته تأکید کردند که موفقیت هرگونه تحولی در مهارت‌آموزی، وابسته به تربیت معلمان توانمند و همچنین توجه همزمان به پرورش مهارت‌های نرم در کنار مهارت‌های سخت فنی است.